İlmihal

İLMİHAL
İlim ve hal kelimelerinden oluşmuş bir isim tamlaması olan İlmihal sözlükte “durum bilgisi” demektir. Bütün Müslümanların dini bilgi ve uygulama bakımından ihtiyaç duyduğu, bir bakıma Müslüman olmanın ve Müslümanlığın icaplarını yerine getirebilme ön şartı durumundaki temel bilgiler ilmihal diye anılmıştır.

Âhiret Hayatının Devreleri İnsanın ölümüyle âhiret hayatı başlar. Bu durumda âhiret, kabir (berzah) hayatı, kıyamet, ba‘s (yeniden dirilme), haşir ve...
29.07.2020
60
Âhiretin Varlığının İspatı Âhiret hayatının mahiyeti ve âhiretteki durumlar, duyular ötesi ve gayba ait konular olduğu için, gözlem ve deneye...
28.07.2020
42
Âhiret Günü ve Âhirete İman Âhiret, sözlükte “son, sonra olan ve son gün” anlamlarına gelir. Terim olarak âhiret, İsrâfil’in (a.s.)...
27.07.2020
17
Hz. Muhammed’in Peygamberliğinin İspatı (Mûcizeleri) Hz. Peygamber’in, peygamberliğini ispat eden mûcizeler genellikle üç başlık altında incelenir. Mânevî (aklî) Mûcize Olan...
27.07.2020
6
Peygamberliğin İspatı Bir peygamberin peygamberliğini ispat, ancak hiç şüphe taşımayan kesin bir delille mümkün olabilir. Bu kesin delil de, ya...
24.07.2020
14
Peygamberlik ve Vahiy Peygamberlik ve vahiy birbirinden ayrılmayan iki kavramdır. Allah’tan vahiy almayan peygamber düşünülemez. Yüce Allah, emir, yasak, hüküm...
23.07.2020
12
Peygamberlik Dereceleri İslâm inancına göre bütün peygamberler, peygamber olmak açısından eşittirler. Allah, her müslümana aralarında herhangi bir ayırım yapmadan bütün...
22.07.2020
9
Kur’an’da Adı Geçen Peygamberler İlk peygamber Hz. Âdem’den son peygamber Hz. Muhammed’e kadar pek çok peygamber gelip geçmiştir. Gönderilen peygamberlerin...
21.07.2020
13
Peygamberlerin Sıfatları Peygamberlerin sıfatları deyince onlarda bulunması câiz olan sıfatlarla gerekli (vâcip) ve zorunlu olan sıfatlar anlaşılır. Kur’ân-ı Kerîm’in pek...
20.07.2020
11
Peygambere Olan İhtiyaç ve Peygamber Gönderilmesindeki Hikmet İnsanların gerçek birer yol gösterici olan peygamberlere ihtiyacı vardır. Her ne kadar insan...
19.07.2020
10
Peygamber Kavramı ve Peygamberlere İman Peygamber, Farsça’da “haber taşıyan ve elçi” anlamlarına gelir. Dinî terim olarak, “Allah’ın kulları arasından seçtiği...
16.07.2020
114
Kur’an’ı Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Özellikler Hz. Peygamber’e Cebrâil aracılığıyla Arapça olarak indirilen ve bize kadar tevâtür yoluyla gelen Kur’an’ı diğer...
15.07.2020
124
Kur’an’ın Mucize Oluşu – Kitaplara İman Kur’an, üslûbu ve içeriği bakımından akıllara durgunluk veren, hayrette bırakan büyük ve ebedî bir mûcizedir....
13.07.2020
130
Kur’an’ın Muhtevası – Kitaplara İman İnsanları hem bu dünyada hem de âhirette mutluluğa kavuşturmak için gönderilmiş bulunan Kur’ân-ı Kerîm başlıca şu...
12.07.2020
81
Kur’an’ın Nüzulü – Kitaplara İman Kur’ân-ı Kerîm, Allah Teâlâ’dan Hz. Peygamber’e Cebrâil aracılığıyla ve vahiy yoluyla indirilmiştir. Kolayca ezberlenebilmesi, kısa...
11.07.2020
114
İlahi Kitaplar – Kitaplara İman İlâhî kitaplar Allah kelâmı olmak bakımından aralarında farklılık bulunmamasına rağmen, hacimleri ve hitap ettikleri kitlenin büyüklüğüne...
06.07.2020
166
İlahi Kitap Kavramı ve Kitaplara İman Kitap, sözlükte “yazmak ve yazılı belge” anlamına gelir. Terim olarak ise, Allah Teâlâ’nın kullarına...
05.07.2020
136
Cin ve Şeytan – Meleklere İman Cin Sözlükte, “gizli ve örtülü varlık, görülmeyen şey” anlamına gelen cin, terim olarak duyu...
04.07.2020
299
İnsanlarla Melekler Arasındaki Üstünlük Derecesi Ehl-i Sünnet’e göre insanlar içinden seçilen peygamberler, meleklerin peygamberleri durumunda olan büyük meleklerden daha üstündür....
03.07.2020
150
Meleklerin Görevleri ve Çeşitleri – Meleklere İman Âyet ve hadislerde sayıları hakkında herhangi bir bilgi bulunmayan fakat pek çok oldukları anlaşılan...
02.07.2020
261
Meleklerin Özellikleri – Meleklere İman Melekleri diğer varlıklardan ayıran birtakım özellikler vardır. Bunları şu şekilde sıralamak mümkündür: 1. Melekler nûrdan yaratılmış;...
27.06.2020
184
Melek Kavramı ve Meleklere İman Sözlükte “haberci, elçi, güç ve kuvvet” anlamlarına gelen melek, Allah’ın emriyle çeşitli görevleri yerine getiren,...
26.06.2020
140
4. Allah’ın Sıfatları Allah Teâlâ’ya iman etmek demek, O’nun yüce varlığı hakkında vâcip ve zorunlu olan kemal ve yetkinlik sıfatlarıyla,...
25.06.2020
212
Allah’ın İsim ve Sıfatları Müminin Allah’ı tanıması amacıyla ilâhî zâtı nitelendiren kavramlara isim veya sıfat denilir. Hay (diri), alîm (bilen), hâlik...
23.06.2020
308
Allah’ın Varlığının Delilleri – Allah’a İman Bir kısım İslâm bilginine göre insandaki Allah inancı, zorunlu ve yaratılıştan olduğu için Allah’ın varlığına...
22.06.2020
263
Allah’ın Varlığı ve Birliği Allah inancı insanda fıtrî (yaratılıştan) olduğu için, normal şartlarda çevreden olumsuz bir şekilde etkilenmemiş bir kişinin Allah’ın...
21.06.2020
167
Allah’a İman – Allah İnancı Kâinatı yaratan, idare eden, kendisine ibadet edilen tek ve en yüce varlık olan Allah’a iman, iman...
20.06.2020
140
İMAN ESASLARI – Amentü İslâm dininin iman esasları ilmihal kitaplarında âmentü terimiyle ifade edilir. Arapça âmene fiilinin birinci tekil şahsı olan...
19.06.2020
126
TEKFİR Tekfir, müslüman olduğu bilinen bir kişiyi, inkâr özelliği taşıyan inanç, söz veya davranışından ötürü kâfir saymak demektir. İrtidad ise müslümanın...
18.06.2020
125
İman ile Küfür Arasındaki Sınır İman, Hz. Peygamber’in getirdiklerinin hepsini tasdik, küfür de inkâr etmektir. Buna göre, iman ile küfrü...
17.06.2020
110
Küfür ve Şirk Küfür kelime olarak “örtmek” demektir. Dinî literatürde ise Hz. Peygamber’i Allah’tan getirdiği şeylerde yalanlayıp, onun getirdiği kesinlikle...
16.06.2020
144
Tasdik ve İnkar Bakımından İnsanlar İnsanlar tasdik ve inkâr açısından üç grupta incelenebilirler. a) Mümin Allah’a, Hz. Peygamber’e ve O’nun...
12.06.2020
210
Büyük Günah Kavramı Arapça’da kebîre (çoğulu kebâir) kelimesi ile ifade edilen büyük günah, bozgunculuğa sebep olan, hakkında tehdit edici bir nas...
12.06.2020
297
İman İslam İlişkisi İslâm sözlükte, “itaat etmek, boyun eğmek, bağlanmak, bir şeye teslim olmak, esenlikte kılmak” anlamlarına gelir. Terim olarak,...
10.06.2020
114
İmanın Geçerli Olmasının Şartları İmanın geçerli olabilmesi ve sahibini âhirette ebedî kurtuluşa erdirebilmesi için şu şartları taşıması gerekir: 1. İmanın dünyada...
09.06.2020
213
İmanın Artması ve Eksilmesi İman, inanılması gereken hususlar (iman esasları) açısından artmaz ve eksilmez. Bir kimse iman esaslarının hepsini kabul edip...
07.06.2020
321
İman ile Amel Arasındaki Bağ Amel, iradeye dayalı iş, davranış ve eylem demektir. Esasen tasdik ve ikrar da birer ameldir....
06.06.2020
260
Taklidi ve Tahkiki İman Delillere dayalı olmaksızın sadece çevrenin telkini ile meydana gelen ve âdeta kişinin İslâm toplumunda doğup büyümüş olmasının...
05.06.2020
152
İcmali ve Tafsili İman İman, inanılacak hususlar açısından icmâlî ve tafsîlî iman olmak üzere ikiye ayrılır. a) İcmâlî İman İnanılacak...
04.06.2020
244
İmanın Tanımı ve Kapsamı İmanın tanımı; İman sözlükte, “bir kişiyi söylediği sözde tasdik etmek, doğrulamak, söylediğini kabullenmek, gönül huzuru ile benimsemek,...
03.06.2020
139
Akaid Akaid, akd kökünden türetilmiş olan akîde kelimesinin çoğuludur. Akîde, sözlükte “gönülden bağlanılan, düğüm atmışçasına sağlam inanılan şey” demektir. Dinî literatürde...
30.05.2020
117
Tasavvufta İlkeler Tasavvuf ile ilgili diğer yazılarımız ışığında, tasavvuf ve tarikat konusunda göz önünde bulundurulması gereken önemli bazı hususlar şu şekilde...
29.05.2020
276
Tasavvufta Sapmalar Tasavvuf beden-ruh, zâhir-bâtın, lafız-mâna ayırımı yapar ve daima bunlardan ikincilere ağırlık verir, fakat birincileri de ihmal etmez. Bununla...
28.05.2020
289
Tasavvufta Kurumlaşma Dönemi Sûfîlik ve sûfî cemaatler ortaya çıktıktan sonra bu cemaatler ve örgütler mekânlara ve binalara ihtiyaç duydular. İlk...
27.05.2020
180
Tasavvufta Örgütlenme Dönemi Tasavvufun ferdî yönü daha önemli olmakla beraber sosyal yönü de küçümsenmeyecek kadar önemlidir. Tasavvufî hayatın bazı biçimlerini...
23.05.2020
409
Tasavvufun Tarihi Gelişimi  Hz. Peygamber, sahâbe, tâbiîn ve tebeu’t-tâbiîn dönemlerinde dindar müslümanların yaşadıkları hayat yukarıda tasvir edilen mânevî bir atmosferde...
23.05.2020
369
Tasavvufî Düşüncenin Dinî ve Fikrî Temelleri İslâm, müminlerin dünya hayatına ve maddî zevklere dalmamalarını, âhirete ve mânevî değerlere öncelik vermelerini...
22.05.2020
321
Fıkıh Mezhepleri Tasavvuf İnsanın iç dünyasıyla, ruhî ve mânevî yönden kendini geliştirmesiyle ilgili olarak Kur’ân-ı Kerîm’de, Hz. Peygamber’in hayatında ve...
22.05.2020
475
Tek Mezhebe Bağlılık “Telfik” konusu ile “tek mezhebe bağlılık” meselesi arasında sıkı bir bağ olduğundan, önce bu mesele hakkındaki görüşlere...
20.05.2020
311
Mezhebe Bağlanmanın Tarihî ve Fikrî Temelleri İslâm hukuk tarihinde mezhepler konusunu iyi tahlil edebilmek için şu üç başlığı birbirinden ayırt...
19.05.2020
282
Mezhebe Bağlılık ve Telfik Mezhebe Bağlılık ve Telfik; İslâm dünyasında ilk dönemlerden itibaren yoğun bir ictihad ve re’y faaliyetinin sürdürüldüğü, bunun...
18.05.2020
585
Fıkıh Mezhepleri İtikadî fırkalar gibi fıkıh mezheplerinin de büyük kısmı kurucusu sayılan müctehidlerin isimlerine nisbetle anılırlar. Burada “dört mezhep” adıyla...
17.05.2020
809
Fıkıh Mezhepleri – Kavram ve Tarihçe (İlmihal) Kavram ve Tarihçe : Fıkıh kelimesi sözlükte “bir şeyi bilmek, iyi ve tam...
15.05.2020
487
Şia – Şia Mezhebi Şîa, Ehl-i sünnet grubunun dışında yer alan, günümüze kadar varlığını koruyan ve hâl-i hazır İslâm dünyasında...
14.05.2020
689
Haricilik,  Harici Mezhebi Hâricîlik ekolü (Havâric), Hz. Ali ile Muâviye arasında geçen Sıffîn Savaşı’ndan (h. 37/m. 657) sonra halife tayin...
12.05.2020
499
Cebriye Cebriye Mezhebi Cebriyye Mezhebi İrade hürriyeti konusunda Mu‘tezile’ye taban tabana zıt görüşlere sahip olan Cebriyye mezhebi, her şeyin Allah’ın...
10.05.2020
411
Mu‘tezile Mu‘tezile, kelime olarak “ayrılanlar, uzaklaşanlar, bir tarafa çekilenler” anlamına gelir. Büyük günah işleyen kimsenin iman ile küfür arası bir...
09.05.2020
260
Mâtürîdiyye Mâtürîdiyye nedir? Kısaca Mâtürîdiyye, Akaid konusunda Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed b. Mahmûd el-Mâtürîdî’nin görüşlerini benimseyenlerin oluşturduğu Ehl-i sünnet mezhebinin adıdır....
09.05.2020
289
Eş’ariyye Akaid konusunda Ebü’l-Hasan Ali b. İsmâil el-Eş‘arî’nin görüşlerini benimseyen Ehl-i sünnet mezhebine verilen isimdir. Mezhebin kurucusu olan İmam Eş‘arî,...
06.05.2020
183
Selefiyye Sözlükte selef “önceki nesil”, selefiyye de “bu nesle mensup olanlar” anlamı taşır. İslâmî literatürde Selef ilk dönemlere mensup bilginler...
05.05.2020
293
İtikadi Fırkalar İslâm tevhid dinidir. Tevhid, Allah’ı zâtında, sıfatlarında, fiillerinde bir kabul etmek, onu yegâne tapınılan varlık olarak tanımak demektir....
04.05.2020
212
İslam Dini Tarihi Süreç     Hz. Muhammed’in yirmi üç yıllık peygamberliği döneminde tamamlanan vahiy (Kur’an) ve onun açıklaması mahiyetindeki...
03.05.2020
221
İslam Dininin Mahiyeti Din, ister hakikatin doğrudan yansıması veya açılımı olarak kabul edilsin ister insan yaratılışının bir gereği olarak değerlendirilsin,...
02.05.2020
312
Diğer Dinler ve İslam Milâdî VII. yüzyılda Hz. Muhammed, İslâm vahyini tebliğe başladığında yeryüzünde ateizm, putperestlik, politeizm (şirk), yıldızlara tapma...
01.05.2020
170
DİNLERİN TASNİFİ Dinlerle ilgili ilmî araştırmalara paralel olarak dinler değişik açılardan çeşitli kıstaslara göre tasnife tâbi tutulmuş ve ele alınan...
29.04.2020
139
Dinin Önemi Din tarihin bütün devirlerinde ve bütün toplumlarda daima mevcut olan evrensel ve köklü bir olgudur. İnsana hitap eden...
28.04.2020
136
DİNİN KAYNAĞI  İslâm inancına göre dini vahiy yoluyla bildiren Allah’tır; bütün gerçek dinler Allah’tan gelmiş ve safiyetlerini korudukları sürece yürürlükte kalmıştır. İlk...
27.04.2020
199
DİN KELİMESİ Arapça kökenli bir kelime olan din sözlükte “örf ve âdet, ceza ve karşılık, mükâfat, itaat, hesap, boyun eğme,...
26.04.2020
149
DİNİN TANIMI Tanımı en zor kavramların başında din gelmektedir. Dini tanımlarken gerek geçmişte yaşamış gerekse günümüzde mevcut bütün inanç şekillerini...
24.04.2020
189
Meleklerin Mahiyeti – Meleklere İman Melekler duyu organlarıyla algılanamayan, gözle görülmeyen, sürekli Allah’a kulluk eden, asla günah işlemeyen, nûrânî ve...
09.05.2017
134