İlmihal

İLMİHAL

İlim ve hal kelimelerinden oluşmuş bir isim tamlaması olan İlmihal sözlükte “durum bilgisi” demektir. Bütün Müslümanların dini bilgi ve uygulama bakımından ihtiyaç duyduğu, bir bakıma Müslüman olmanın ve Müslümanlığın icaplarını yerine getirebilme ön şartı durumundaki temel bilgiler ilmihal diye anılmıştır.

İLMİHAL I . CİLT İMAN ve İBADETLER 

İlmihal Birinci Bölüm
İLMİHAL Din ve Mahiyeti
Din Kelimesi
Dinin Tanımı
Dinin Kaynağı
Dinin Önemi
Dinlerin Tasnifi
Diğer Dinler ve İslam

İlmihal İkinci Bölüm
İslâm Dini
İslam Dininin Mahiyeti
Tarihi Süreç
İtikadi Fırkalar
Selefiyye
Eş‘ariyye
Mâtürîdiyye
Mu‘tezile
Cebriyye
Hâricîlik
Şîa
İLMİHAL FIKIH MEZHEPLERİ
Kavram ve Tarihçe
Fıkıh Mezhepleri
Mezhebe Bağlılık ve Telfik
Mezhebe Bağlanmanın Tarihî ve Fikrî Temelleri
Tek Mezhebe Bağlılık
Telfik
TASAVVUF
Tasavvufî Düşüncenin Dinî ve Fikrî Temelleri
Tasavvufun Tarihî Gelişimi
Tasavvufta Örgütlenme Dönemi
Tasavvufta Kurumlaşma Dönemi
Tasavvufta Sapmalar
Tasavvufta İlkeler
İlmihal Üçüncü Bölüm
Akaid
İMAN
İMANIN TANIMI ve KAPSAMI
İCMALİ ve TAFSİLİ İMAN
İcmâlî İman
Tafsîlî İman
TAKLİDİ ve TAHKİKİ İMAN
İMAN ile AMEL ARASINDAKİ BAĞ
Amel İmanın Ayrılmaz Parçası Değildir
Amelin Gerekliliği ve İmanla Olan İlgisi
İMANIN ARTMASI ve EKSİLMESİ
İMANIN GEÇERLİ OLMASININ ŞARTLARI
İMAN-İSLÂM İLİŞKİSİ
BÜYÜK GÜNAH KAVRAMI
TASDİK ve İNKÂR BAKIMINDAN İNSANLAR
a) Mümin
b) Kâfir
c) Münafık
KÜFÜR ve ŞİRK
İMAN ile KÜFÜR ARASINDAKİ SINIR
TEKFİR
İMAN ESASLARI
ALLAH’A İMAN
a) Allah İnancı
b) Allah’ın Varlığı ve Birliği
c) Allah’ın Varlığının Delilleri
d) Allah’ın İsim ve Sıfatları
1. “Allah” Özel İsmi
2. İsm-i A‘zam
3. Esmâ-i Hüsnâ
4. Allah’ın Sıfatları
a) Zâtî Sıfatlar
b) Sübûtî Sıfatlar
MELEKLERE İMAN
a) Melek Kavramı ve Meleklere İman
b) Meleklerin Mahiyeti
c) Meleklerin Özellikleri
d) Meleklerin Görevleri ve Çeşitleri
e) İnsanlarla Melekler Arasındaki Üstünlük Derecesi
f) Cin ve Şeytan
aa) Cin
bb) Şeytan
KİTAPLARA İMAN
a) İlâhî Kitap Kavramı ve Kitaplara İman
b) İlâhî Kitaplar
aa) Suhuf
bb) Tevrat
cc) Zebur
dd) İncil
ee) Kur’an
1. Kur’an’ın Nüzûlü
2. Kur’an’ın Muhtevası
3. Kur’an’ın Mûcize Oluşu
4. Kur’an’ı Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Özellikler
PEYGAMBERLERE İMAN
a) Peygamber Kavramı ve Peygamberlere İman
b) Peygambere Olan İhtiyaç ve Peygamber Gönderilmesindeki Hikmet
c) Peygamberlerin Sıfatları
d) Kur’an’da Adı Geçen Peygamberler
e) Peygamberlik Dereceleri
f) Peygamberlik ve Vahiy
g) Peygamberliğin İspatı
aa) Mûcize
bb) Diğer Olağan Üstü Haller
h) Hz. Muhammed’in Peygamberliğinin İspatı (Mûcizeleri)
aa) Mânevî (aklî) Mûcize Olan Kur’an Mûcizesi
bb) Hissî Mûcizeler
cc) Haber Şeklindeki Mûcizeler
E) ÂHİRETE İMAN
a) Âhiret Günü ve Âhirete İman
b) Âhiretin Varlığının İspatı
c) Âhiret Hayatının Devreleri
aa) Kabir Hayatı (Berzah)
bb) Kıyamet ve Kıyamet Alâmetleri
1. Kıyametin Kopacağı Zaman
2. Kıyamet Alâmetleri (Eşrâtü’s-Sâat)
3. Sûr ve Sûra Üfürüş
cc) Ba‘s (Yeniden Dirilme) ve Âhiret Halleri
1. Ba‘s
2. Haşir ve Mahşer
3. Amel Defterlerinin Dağıtılması
4. Hesap ve Sual
5. Mîzan
6. Sırat
7. Havuz
8. Şefaat
9. A‘râf
10. Cehennem
11. Cennet
F) KAZÂ ve KADERE İMAN
a) Kazâ ve Kaderin Anlamları
b) Kazâ ve Kadere İman
c) Kader ve Kazâ ile İlgili Âyet ve Hadisler
d) İnsanın İradeli Fiilleri ve Fiillerinin Yaratılması
aa) Allah’ın ve İnsanın İradesi
bb) İnsan İradesi ve Fiildeki Rolü
cc) İnsanın Fiillerinin Yaratılması
e) Tevekkül
f) Hayır ve Şer
g) Rızık
h) Ecel

İlmihal Dördüncü Bölüm
İLMİHAL Fıkıh
I. Fıkıh Kavram
II. Fıkıh Kaynak ve Metot
A) Fıkıh Genel Olarak
B) Fıkıh Deliller
a) Kitap
b) Sünnet
c) İcmâ
d) Kıyas
e) İstihsan
f) İstislâh (Mesâlih-i Mürsele)
g) Örf ve Âdet
h) İstishâb
ı) Sahâbe Sözü
j) İslâm Öncesi Şeriatlar
k) Sedd-i Zerâi‘
C) RE’Y ve İCTİHAD
III. MÜKELLEFİYET ve HÜKÜM
A) EHLİYET
B) HÜKÜM
a) Vaz‘î Hüküm
b) Teklifî Hükümler (Mükellefin Fiilleri)
aa) Beş Temel Teklifî Hüküm
1. VÂCİP
a) Farz
b) Vâcip
2. MENDUP
a) Sünnet
b) Müstehap
3. MUBAH
a) Câiz
b) Helâl
4. MEKRUH
a) Tahrîmen Mekruh
b) Tenzîhen Mekruh
5. HARAM
a) Haram Fiillerin Nevileri
1. Haram li-aynihî
2. Haram li-gayrihî
b) Haramlık Hükmü İfade Eden Lafızlar
c) Haram Hükmünü Belirleme Yetkisi
d) Haramdan Kaçınmanın Önemi
bb) Azîmet ve Ruhsat

İlmihal Beşinci Bölüm
İLMİHAL Temizlik
I. İLKELER ve AMAÇLAR
II. MADDÎ ve HÜKMÎ TEMİZLİK
A) SULARIN HÜKMÜ
a) Mutlak Su – Mukayyet Su
b) Durgun Su – Akar Su
B) MADDÎ ve HÜKMÎ KİRLİLİK
a) Necâset
b) Hades
C) TEMİZLEME YOLLARI
a) Depo ve Kuyuların Temizlenmesi
b) İstibrâ ve İstincâ

III. ABDEST
A) MAHİYETİ ve ÖNEMİ
B) ABDESTİN GEREKLİLİĞİ
C) ABDESTİN FARZLARI
D) ABDESTİN SÜNNETLERİ ve ÂDÂBI
E) ABDESTİ BOZAN DURUMLAR
F) ABDESTİN ŞEKLİ
G) ÖZÜRLÜNÜN ABDESTİ
H) MESH
a) Mest Üzerine Mesh
b) Sargı Üzerine Mesh
IV. Gusül
A) Guslü Gerektiren Durumlar
a) Cünüplük
b) Hayız ve Nifas
B) Guslün Farzları
C) GUSLÜN SÜNNETLERİ ve ÂDÂBI
V. TEYEMMÜM
A) TEYEMMÜMÜN SEBEPLERİ
B) TEYEMMÜMÜN YAPILIŞI
C) TEYEMMÜMÜ BOZAN DURUMLAR
VI. Kadınlara Mahsus Haller
A) Hayız
a) Süresi
b) Dinî Hükümler
B) Nifas
C) İstihaze
İlmihal Altıncı Bölüm
Namaz
I. Genel Olarak İbadetlerin Amacı
II. Namazın Mahiyeti ve Önemi
III. Namaz Çeşitleri
A) Farz Namazlar
B) Vacip Namazlar
C) Nafile Namazlar
IV. Namazın Farzları ve Vacipleri
A) Namazın Farzları
a) Namazın Şartları
1. Hadesten Tahâret
2. Necâsetten Tahâret
3. Setr-i Avret
4. İstikbâl-i Kıble
5. Vakit
aa) Beş Vakit Namazın Vakitleri
bb) Müstehap Vakitler
cc) Mekruh Vakitler
dd) Kutuplarda Namaz
6. Niyet
b) Namazın Rükünleri
1. İftitah Tekbiri
2. Kıyam
3. Kıraat
aa) Kur’an Meâliyle Kıraat
bb) Gizli ve Açık Okumanın Ölçüsü
cc) Zelletü’l-karî
4. Rükû
5. Secde
6. Ka‘de-i Ahîre
B) NAMAZIN VÂCİPLERİ
V. NAMAZIN SÜNNET ve ÂDÂBI
A) SÜNNETLERİ
B) NAMAZIN ÂDÂBI
VI. NAMAZA AYKIRI DAVRANIŞLAR
A) NAMAZIN MEKRUHLARI
B) NAMAZI BOZAN ŞEYLER
VII. NAMAZIN KILINIŞI
VIII. EZAN ve KAMET
IX. CEMAATLE NAMAZ
A) CEMAATLE NAMAZ
a) Cemaatle Namaz Kılmanın Fazileti
b) Cemaatle Namazın Hükmü
c) Kadınların Mescidlere Gitmeleri ve Saf Düzeni
d) Cemaate Gitmemek İçin Mazeret Sayılan Haller
e) Bir Mescidde Cemaatin Tekrarlanması
f) Cemaatle Namaz Kılmanın Âdâbı
B) İMAMLIK
a) İmamlığın Şartları
b) İmama Uymanın Geçerlilik Şartları
c) Cemaatle Namaza İlişkin Bazı Meseleler
C) İMAMA UYANIN HALLERİ
a) Müdrik
b) Lâhik
c) Mesbûk
X. CUMA NAMAZI
A) DİNDEKİ YERİ ve HÜKMÜ
B) CUMA NAMAZININ ŞARTLARI
a) Cuma Namazının Vücûb Şartları
1. Erkek Olmak
2. Mazeretsiz Olmak
3. Hürriyet
4. İkamet
b) Cuma Namazının Sıhhat Şartları
1. Vakit
2. Cemaat
3. Şehir
4. Cami
5. İzin
6. Hutbe
aa) Hutbenin Rüknü
bb) Hutbenin Şartları
cc) Hutbenin Sünnetleri
dd) Hutbenin Mekruhları
C) CUMA NAMAZININ KILINIŞI
1. Zuhr-i Ahîr Namazı
2. Cuma Vakti ve Cuma Namazıyla İlgili Bazı Meseleler
XI. VİTİR NAMAZI
XII. BAYRAM NAMAZI
XIII. NÂFİLE NAMAZLAR
A) REVÂTİB SÜNNETLERİ
a) Vakit Namazlarıyla Birlikte Düzenli Olarak Kılınan Sünnetler
aa) Müekked Sünnetler
bb) Gayr-i Müekked Sünnetler
b) Teravih Namazı
B) DİĞER NÂFİLE NAMAZLAR
a) Teheccüd Namazı
b) Kuşluk Namazı
c) Evvâbîn Namazı
d) Tahiyyetü’l-mescid
e) Abdest ve Gusülden Sonra Namaz
f) Yolculuğa Çıkış ve Yolculuktan Dönüş Namazı
g) Hâcet Namazı
h) İstihâre Namazı
i) Tövbe Namazı
j) Tesbih Namazı
k) Yağmur Duası
l) Küsûf ve Husûf Namazları
m) Mübarek Gecelerde Namaz Kılmak
XIV. NAMAZLA İLGİLİ BAZI MESELELER
A) HASTA NAMAZI
B) YOLCU NAMAZI
a) Seferîliğin Mahiyeti
b) Seferîliğin Hükümleri
C) İKİ NAMAZI BİR VAKİTTE KILMAK (CEM‘)
D) KORKU NAMAZI
XV. NAMAZLARIN KAZÂSI
A) Sebepler
B) İfa Şekli
XVI. SECDELERLE İLGİLİ MESELELER
A) SEHİV SECDESİ
a) Sehiv Secdesinin Yapılış Biçimi
b) Sehiv Secdesini Gerektiren Durumlar
aa) Terkedilmiş Bir Farzın Namaz İçinde Kazâ Yoluyla
Telâfi Edilebileceği Durumlar
bb) Sehiv Secdesi Yapılması Gereken Durumlar
cc) İmamlara Özel Durumlar
B) TİLÂVET SECDESİ
C) ŞÜKÜR SECDESİ
XVII. CENAZE NAMAZI
A) Cenazenin Yıkanması
B) Cenazenin Kefenlenmesi
C) Cenaze Namazı
D) Cenaze Namazının Kılınışı
E) Cenazeye İlişkin Bazı Meseleler
F) Taşınması
G) Defin
H) Kur’an Okuma ve Telkin
İ) Tâziye
J) Iskat ve Devir
a) Iskat
b) Devir
K) Şehidlere Ait Hükümler

İlmihal Yedinci Bölüm
Oruç
I. İLKELER ve AMAÇLAR
II. ORUCUN MAHİYETİ ve ÖNEMİ
III. ORUCUN ÇEŞİTLERİ
A) FARZ ORUÇ
B) VÂCİP ORUÇ
C) NÂFİLE ORUÇ
D) ORUÇ TUTMANIN YASAK OLDUĞU GÜNLER
IV. ORUCUN RÜKÜN ve ŞARTLARI
A) HİLÂLİN GÖRÜLMESİ
a) Hilâlin Görülme Vakti
b) Rü’yet-i Hilâl Meselesi
B) YÜKÜMLÜLÜK ŞARTLARI
a) Yükümlülük Şartları
b) Oruç Tutmamayı Mubah Kılan Mazeretler
C) GEÇERLİLİK ŞARTLARI
a) Niyet
b) Orucu Bozan Şeylerden Kaçınmak
D) ORUÇLU İÇİN MÜSTEHAP OLAN ŞEYLER
E) İTİKÂF
V. ORUCUN YASAKLARI
A) ORUCUN MEKRUHLARI
B) ORUCU BOZAN ŞEYLER
a) Kazâ ve Kefâreti Gerektiren Durumlar
b) Sadece Kazâyı Gerektiren Durumlar
c) İlâç Kullanmanın ve İğne Yaptırmanın Hükmü
VI. ORUCUN KAZÂSI
A) RAMAZAN ORUCUNUN KAZÂSI
B) KEFÂRET ORUCU
C) FİDYE
D) ISKAT-ı SAVM

İlmihal Sekizinci Bölüm
Zekât
I. İLKELER ve AMAÇLAR
II. MAHİYETİ ve ÖNEMİ
III. ZEKÂTIN ŞARTLARI
A) YÜKÜMLÜLÜK ŞARTLARI
a) Mükellef ile İlgili Şartlar
b) Mal ile İlgili Şartlar
B) GEÇERLİLİK ŞARTLARI
a) Niyet
b) Temlik
IV. ZEKÂTA TÂBİ MALLAR
A) ALTIN ve GÜMÜŞ
a) Mübâdele Aracı Olması Bakımından Nakit veya
Külçe Altın ve Gümüş
b) Altın ve Gümüşten Yapılan Ziynet Eşyası
c) Madenî ve Kâğıt Paraların Zekâtı
B) TİCARET MALLARI
C) TOPRAK ÜRÜNLERİ
D) BAL ve DİĞER HAYVAN ÜRÜNLERİ
E) MADENLER ve DENİZ MAHSULLERİ
a) Rikâz
b) Madenler
c) Deniz Ürünleri
F) HAYVANLAR
a) Develerin Zekâtı
b) Koyunların Zekâtı
c) Sığırların Zekâtı
d) Atların Zekâtı
G) SINAÎ SERVET, YATIRIM ve ÜRETİM ve ARAÇLARI
H) BİNA ve NAKİL VASITALARI GİBİ GELİR GETİREN MALLAR
I) MAAŞ, ÜCRET ve SERBEST MESLEK KAZANÇLARI
J) HİSSE SENEDİ
V. ZEKÂTIN ÖDENMESİ
A) ZEKÂTIN ÖDENME ZAMANI
B) ZEKÂTIN ÖDENME ŞEKLİ
VI. ZEKÂTIN DAĞITIMI
A) ZEKÂTIN SARF YERLERİ
1. FAKİRLER ve MİSKİNLER
2. ÂMİLLER
3. MÜELLEFE-i KULÛB
4. RİKAB
5. BORÇLULAR
6. FÎ SEBÎLİLLAH
7. İBNÜ’s-SEBÎL
B) ZEKÂTIN DAĞITIM USULÜ
C) ZEKÂT VERİLMEYECEK KİMSELER
D) ZEKÂT VERMEDE YANILMA
VII. ZEKÂT-VERGİ İLİŞKİSİ
a) Zekâtın Vergiye Benzemeyen Tarafları
b) Zekâtın Vergiye Benzeyen Tarafları
VIII. ZEKÂT VERMENİN ÂDÂBI
IX. FITIR SADAKASI
A) FITIR SADAKASININ ÖNEMİ
B) FITIR SADAKASIYLA MÜKELLEFİYET
C) ÖDEME VAKTİ
D) FITIR SADAKASININ ÖDENMESİ
a) Miktarı
b) Ödeme Şekli
c) Fitre Verilebilecek Kimseler
İlmihal Dokuzuncu Bölüm
Hac ve Umre
I. İLKELER ve AMAÇLAR
II. HACCIN TANIMI ve MAHİYETİ
III. HACCIN ŞARTLARI
A) YÜKÜMLÜLÜK ŞARTLARI
B) EDA ŞARTLARI
C) GEÇERLİLİK ŞARTLARI
a) İHRAM
aa) İhramın Rükünleri
bb) İhramın Vâcipleri
cc) İhramın Sünnetleri
dd) İhram Yasakları
ee) İhramlıya Yasak Olmayan Şeyler
b) ÖZEL VAKİT
c) ÖZEL MEKÂN
IV. HACCIN RÜKÜNLERİ
A) ARAFAT VAKFESİ
a) Vakfenin Geçerli Olmasının Şartları
b) Arafat Vakfesinin Sünnetleri
B) ZİYARET TAVAFI
a) Tavafın Sahih Olmasının Şartları
1. Tavafın Vaktinde Yapılması
2. Niyet
3. Tavafın Haremin içinde, Kâbe’nin Etrafında Yapılması
4. Şavtların Çoğunu Yapmış Olmak
b) Tavafın Vâcipleri
c) Tavafın Sünnetleri
d) Tavafın Yapılışı
e) Tavaf Çeşitleri
V. HACCIN VÂCİPLERİ
A) SA‘Y
a) Sa‘yin Geçerli Olmasının Şartları
b) Sa‘yin Vâcipleri
c) Sa‘yin Sünnetleri
d) Sa‘yin Yapılışı
B) MÜZDELİFE VAKFESİ
a) Geçerli Olmasının Şartları
b) Müzdelife Vakfesinin Zamanı
c) Akşam ve Yatsı Namazlarının Cem‘-i Te’hir ile Kılınması
C) ŞEYTAN TAŞLAMA
a) Şeytan Taşlamanın Geçerli Olmasının Şartları
b) Şeytan Taşlama Zamanı
c) Atılacak Taş Sayısı
d) Şeytan Taşlamanın Sünnetleri
e) Şeytan Taşlamanın Mekruhları
f) Şeytan Taşlamanın Yapılışı
g) Şeytan Taşlamada Vekâlet
h) Vaktinde Atılamayan Taşların Kazâsı
ı) Artan Taşlar
D) SAÇLARI TIRAŞ ETMEK veya KISALTMAK
a) Zamanı ve Yeri
b) Tıraş Edilecek veya Kısaltılacak Saçın Miktarı
c) Tıraş ile Diğer Menâsik Arasında Tertip
d) Tıraş Olma ve Saçları Kısaltmanın Hükmü
E) VEDÂ TAVAFI
a) Vâcip Olmasının Şartları
b) Vakti ve Sıhhat Şartı
VI. HACCIN SÜNNETLERİ ve ÂDÂBI
A) HACCIN SÜNNETLERİ
a) Kudûm Tavafı
b) Hac Hutbeleri
c) Arefe Gecesini Mina’da Geçirmek
d) Bayram Gecesini Müzdelife’de Geçirmek
e) Bayram Günlerinde Mina’da Kalmak
f) Muhassab’da Bir Süre Dinlenmek
B) HACCIN ÂDÂBI
VII. UMRE
A) Tanım
B) Umrenin Farz ve Vâcipleri
C) Umrenin Zamanı
D) Umrenin Yapılışı
VIII. HACCIN ÇEŞİTLERİ
A) HÜKÜM BAKIMINDAN HAC ÇEŞİTLERİ
B) YAPILIŞ ŞEKLİ BAKIMINDAN HAC ÇEŞİTLERİ
a) İfrad Haccı
b) Temettu‘ Haccı
c) Kırân Haccı
d) Temettu‘ ve Kırân Haccının Şartları
IX. HAC ve UMRENİN YAPILIŞI
X. HAC ve UMRE ile İLGİLİ KURBANLAR
A) HEDYİN MAHİYETİ
B) HEDY KURBANIYLA YÜKÜMLÜ OLANLAR ve HEDYİN ÇEŞİTLERİ
a) Tatavvu Hedy
b) Vâcip Hedy
C) HEDY KURBANININ KESİLECEĞİ YER ve ZAMAN
D) HEDY KURBANLARININ ETLERİ
E) KURBAN YERİNE ORUÇ
XI. HAC ve UMRENİN CİNAYETLERİ
A) CİNAYETİN ANLAMI
B) CİNAYETLERİN CEZA ve KEFÂRETLERİ
a) Hac ve Umrenin Bozulmasına Yol Açan ve Kazâ Edilmesini Gerektiren Cinayetler
b) Deve veya Sığır Kesmeyi (Bedene) Gerektiren Cinayetler
c) Koyun veya Keçi Kesmeyi (Dem) Gerektiren Cinayetler
aa) Hac ve Umrenin Vâcipleriyle İlgili Olanlar
bb) İhram Yasaklarıyla İlgili Olanlar
d) Fıtır Sadakası Kadar Bağışta Bulunmayı Gerektiren Cinayetler
e) Bedel Ödemeyi Gerektiren Cinayetler
aa) Karada Yaşayan Av Hayvanlarıyla İlgili Olanlar
bb) Harem Bölgesinin Avları ve Bitkileriyle İlgili Olanlar
f) Özür Sebebiyle İhram Yasaklarına Uymamak
C) CİNAYET CEZA ve KEFÂRETLERİN ÖDEME ZAMANI ve YERİ
XII. İHSÂR ve FEVÂT
A) İHSÂR
a) İhsâr Sebebiyle İhramdan Çıkma
b) İhsâr Sebebiyle Yapılamayan Menâsikin Kazâsı
B) FEVÂT
XIII. HACDA VEKÂLET
A) İbadetlerde Vekâlet
B) Farz Olan Hac İçin Vekâlet Şartları
XIV. MEDİNE’DE MESCİD-i NEBÎ’Yİ ve PEYGAMBERİMİZ’İN KABRİNİ ZİYARET
İlmihal Onuncu Bölüm
Hz. Peygamber’in İbadet Hayatı

Farz Namazlar Farz olan namazlar, aynî farz (farz-ı ayın) ve kifâî farz (farz-ı kifâye) olmak üzere ikiye ayrılır. Farz-ı ayın...
08.04.2021
85
Namaz Çeşitleri Hanefîler dışındaki çoğunluk, vâcip hüküm kategorisini kabul etmedikleri için namazı genel olarak farz ve nâfile şeklinde iki gruba...
07.04.2021
71
Namazın Mahiyeti ve Önemi Kur’an’da bizim Peygamberimiz’den önceki peygamberlerin namaz kılmakla emrolundukları değişik vesilelerle belirtilmektedir (bk. el-Bakara 2/83; Yûnus 10/87;...
06.04.2021
62
Genel Olarak İbadetlerin Amacı İbadet, Allah’a gönülden isteyerek yönelmek, tapmak, boyun eğmek ve itaat etmek demektir. Türkçemizde kullanılan kulluk etmek...
05.04.2021
53
İstihaze İstihaze nedir? Rahim içi damarlardan hayız ve nifas hali dışında ve bir hastalık veya yapısal bozukluk sebebiyle gelen kana...
03.04.2021
78
Nifas Nifas Nedir? Fıkıh dilinde nifas yani loğusalık, doğumdan hemen sonra kadının cinsel organından gelen kan veya bu şekilde kan...
02.04.2021
15
Hayız Hakkında Dini Hükümler Hayız, bir nevi abdestsizlik ve cünüplük hali, yani hükmî kirlilik (hades) veya mazeret kabul edilir. Hayızlı...
31.03.2021
31
Hayız Süresi Gerek başlangıç ve bitiş yaşları gerekse asgari ve âzami süresi bakımından hayız, fizikî bünye, kalıtım, çevre ve iklim...
30.03.2021
11
Hayız Fıkıh ilminde hayız, ergenlik çağına giren sağlıklı kadının rahminden düzenli aralıklarla akan kanı ifade eder. Kadınlarda ergenlikten menopoza kadar...
29.03.2021
22
Kadınlara Mahsus Haller Kadınların fizyolojik yapılarından kaynaklanan özel durumlar, temizlenme başta olmak üzere fıkhın çeşitli alanlarını ilgilendiren ayrı hükümlerin sevk...
27.03.2021
18
Teyemmümü Bozan Durumlar 1. Abdesti bozan ve guslü gerektiren durumlar teyemmümü de bozar. Çünkü teyemmüm bu ikisinden bedeldir. Cünüp olan...
25.03.2021
11
Teyemmümün Yapılışı Teyemmüm, hükmî temizlenme niyetiyle temiz toprağa sürülen el ayasıyla yüzü ve kolları dirseklerle birlikte meshetmekten ibarettir. Bu sebeple...
23.03.2021
15
Teyemmümün Sebepleri Teyemmüm abdest ve gusül yerine geçen bir bedel ve istisnaî hüküm olup ancak belli bir mazeretin bulunması halinde...
21.03.2021
54
Teyemmüm Sözlükte “bir işe yönelmek, bir şeyi kastetmek” anlamına gelen teyemmüm dinî literatürde, suyu temin etme veya kullanma imkânının bulunmadığı...
21.03.2021
18
Guslün Sünnetleri Ve Adabı Bu ibadeti oluşturan fiillerden hangilerinin farz veya vâcip, hangilerinin sünnet ve âdâb olduğu konusunda fakihlerin görüş...
17.03.2021
22
Guslün Farzları Gusül, ilgili âyette de (el-Mâide 5/6) işaret edildiği gibi bütün vücudun kuru bir yer kalmayacak şekilde tamamen yıkanmasından...
15.03.2021
16
Gusül Gerektiren Durumlar Esasen hükmî-dinî temizlenme ve arınma vasıtası olan guslün sebebi hükmî kirliliktir. Bu sebeple hükmî kirlilik hali sayılan...
12.03.2021
37
IV. Gusül Sözlükte gusül (gasl ve gusl) “bir şeyi su ile yıkamayı”, fıkıh ilminde ise “bütün vücudun temiz su ile...
12.03.2021
33
Mesh İslâm dini namazın ifasını dinin temel vecîbelerinden saymış olmasının yanı sıra her türlü mükellefiyette zorluğu gidermeye ve kolaylığı temin...
09.03.2021
23
Özürlünün Abdesti Devamlı burun kanaması, idrarı tutamama, devamlı kusma, yaranın devamlı kanaması, kadınların akıntısı gibi abdesti bozan ve kısmen süreklilik...
08.03.2021
21
Abdestin Şekli Sünnet ve âdâbına riayet edilerek, ayrıca dört mezhebin farz saydığı hususları da içerecek şekilde abdest şöyle alınır: Abdest...
07.03.2021
104
Abdesti Bozan Durumlar Abdestin maddî temizlik olma özelliği de taşımakla birlikte esasen hükmî temizlik olduğunu yukarıda görmüştük. Bu sebeple abdesti...
06.03.2021
20
Abdestin Sünnetleri ve Adabı Hz. Peygamber’in farz ve vâcip kapsamında olmaksızın sürekli veya genelde yaptığı ve ümmetine de yapılmasını tavsiye...
03.03.2021
33
C) ABDESTİN FARZLARI Abdestin farzları, bir fiilin abdest sayılabilmesi için onda bulunması zorunlu olan ana unsurlar demektir. Abdestin farzları ilgili...
01.03.2021
22
B) Abdestin Gerekliliği Abdest başlı başına ve bizzat amaç olan bir ibadet değil belli ibadetleri yapmayı mubah kılan, kulun bu...
28.02.2021
27
Abdestin Mahiyeti ve Önemi Farsça âb (su) ve dest (el) kelimelerinden oluşan ve “el suyu” anlamına gelen abdest, belirli ibadetlerin...
26.02.2021
37
İstibrâ ve İstincâ İslâmî öğretiler bütün hayatı kuşatıcı nitelikte olduğu için, bu öğretilerde zaman zaman şahısların en özel ve mahrem...
24.02.2021
32
Depo ve Kuyuların Temizlenmesi Fıkıh literatüründe kuyu, havuz ve depo sularının sağlık kurallarına uygun biçimde korunması, kirletilmeyip temiz tutulması, içine...
23.02.2021
14
C) Temizlenme Yolları Hükmî kirlilik hali demek olan hadesten, hükmî temizlik usulü olan ve her birinin kendine mahsus ayrıntılı hükümleri...
22.02.2021
27
Hades Hades fıkıh dilinde, abdestsizlik veya cünüplük sebebiyle insanda meydana geldiği var sayılan hükmî kirliliği veya bu kirliliğin sebebini ifade...
21.02.2021
14
Necâset Necâset, hakiki ve maddî pislik, kirlilik demek olup böyle maddeye “necis” tabir edilir. İslâm’da bir şeyin temiz olması asıl...
20.02.2021
37
B) Maddi ve Hükmi Kirlilik İslâm dini ferdî ve sosyal hayatın her alanında maddî temizliğe âzami titizliğin gösterilmesini istediği, belirli...
19.02.2021
46
b) Durgun Su – Akar Su Suyun durgun veya akar olması, durgun ise miktarı, o suyun temiz ve temizleyici olma...
17.02.2021
33
a) Mutlak Su – Mukayyet Su Yaratıldığı tabii halini koruyan, mahiyetini değiştirecek başka maddeler karışmamış suya mutlak su denilir. Yağmur,...
16.02.2021
20
Suların Hükmü Kur’ân-ı Kerîm’de Allah’ın insanı ve diğer canlıları sudan yarattığı (el- Enbiyâ 21/30, en-Nûr 24/45, el-Furkan 25/54), temizlenme dahil...
15.02.2021
32
Maddi ve Hükmi Temizlik Şüphesiz ki maddî temizliğin ölçütü ve temizlenme yolları toplumların kültür ve gelenekleriyle, şart ve imkânlarıyla sıkı...
09.02.2021
64
IV. İlmihal İlim ve hâl kelimelerinden oluşmuş bir isim tamlaması olan ilmihal (ilm-i hâl) sözlükte “durum bilgisi” demektir. Bütün müslümanların...
08.02.2021
27
Beş Temel Teklifî Hüküm (5 Haram) Teklifî hükümlerden biri olan haram; sözlükte “yasak, memnu” demek olup helâlin zıddıdır. Dinî terim...
06.02.2021
37
Beş Temel Teklifî Hüküm (4 Mekruh) Mekruh sözlükte “sevilmeyip kerih, nahoş görülen şey” demektir. Bunun mastarı olan kerâhet de sözlükte...
05.02.2021
25
Beş Temel Teklifî Hüküm (3 Mubah) Mubah kelimesi sözlükte “açığa çıkan, açıklanan, serbest bırakılan şey” demektir. Dinî bir terim olarak...
03.02.2021
24
Beş Temel Teklifî Hüküm (2 Mendup) Mendup, teşvik edilen, yapılması kesin olmayan bir tarzda istenen, yani farz ve vâcip olmayan...
02.02.2021
25
Beş Temel Teklifî Hüküm (1 Vacip) 1. VÂCİP Dinî literatürde vâcip, Hanefîler hariç fakihlerin çoğunluğuna göre, kesin bir delille ve...
01.02.2021
17
Teklifî Hükümler Teklifî hüküm ise, şâriin mükelleften bir fiili yapmasını veya yapmamasını istemesi veya onu yapıp yapmama arasında serbest bırakması...
31.01.2021
31
Vaz‘î Hüküm İki durum arasında şâriin kurduğu bağı ifade eden vaz‘î hüküm, kendi içinde sebep, şart ve mâni‘ şeklinde üçe...
31.01.2021
20
Fıkıh Mükellefiyet ve Hüküm – Hüküm İslâm dininin, insanların dünya ve âhiret mutluluğunu sağlamak üzere getirdiği kuralların bütününe şer‘î hükümler...
29.01.2021
20
Fıkıh Mükellefiyet ve Hüküm – Ehliyet Ehliyet, kişinin dinî ve hukukî hükme konu (muhatap) olmaya elverişli oluşu demektir. Kur’an’da yerin...
27.01.2021
36
Mükellefiyet ve Hüküm İslâmî terminolojide mükellefiyet, kişinin dinin hitabına muhatap olması halini ifade eden bir terimdir. Mükellef de, dinî hitapla...
27.01.2021
18
Re’y ve İctihad Re’y ve ictihad, en genel anlamıyla, aslî iki delil olan Kur’an ve Sünnet’i, sayılan metotları ve benzerlerini...
25.01.2021
31
Fıkıh – Deliller – Sedd-i Zerâi Harama, kötü ve zararlı bir sonuca vasıta olan davranışların yasaklanması, kötülüğe giden yolların kapatılması...
24.01.2021
25
Fıkıh – Deliller – İslâm Öncesi Şeriatlar Hz. Muhammed’den önceki ilâhî dinlerin hükümlerinden (şer‘ü men kablenâ) Kur’ân-ı Kerîm’de veya Hz....
22.01.2021
21
Fıkıh – Deliller – Sahâbe Sözü Fıkıh usulü bilginlerine göre, Hz. Peygamber’e yetişip ona iman etmiş ve örfen arkadaş denebilecek...
21.01.2021
13
Fıkıh – Deliller – İstishab Fıkıh usulü terimi olarak istishâb, daha önce varlığı bilinen bir durumun aksine delil bulunmadıkça varlığını...
20.01.2021
33
Fıkıh – Deliller – Örf ve Adet Örflerin hukuk kurallarına benzeyen ve hukuk kurallarından farklılıklar gösteren yönleri vardır. Bu benzerlik...
19.01.2021
32
Fıkıh – Deliller – İstislâh (Mesâlih-i Mürsele) İslâm hukuk terminolojisinde maslaha terimi geniş anlamda kullanıldığında, hem “yarar sağlama”yı hem “zararı...
18.01.2021
22
Taklidi ve Tahkiki İman Delillere dayalı olmaksızın sadece çevrenin telkini ile meydana gelen ve âdeta kişinin İslâm toplumunda doğup büyümüş olmasının...
18.01.2021
316
Fıkıh – Deliller – İstihsan İstihsan, müctehidin bir meselede, özel bir delil sebebiyle, o meselenin benzerlerinde verdiği hükümden vazgeçip başka...
17.01.2021
22
Fıkıh – Deliller – Kıyas Fıkıh usulü terimi olarak kıyas, “naslarda (Kitap ve Sünnet’te) hükmü bulunmayan fıkhî meseleye, aralarındaki illet...
15.01.2021
37
Fıkıh – Deliller – İcma İcma; Fıkıh usulü terimi olarak icmâ’ “Muhammed (s.a.) ümmetinden olan müctehidlerin Hz. Peygamber’in vefatından sonraki...
14.01.2021
28
Fıkıh – Deliller – Sünnet Sünnet fıkıh usulünde, Hz. Peygamber’in söz, fiil ve onayları (takrir) demek olup İslâm dininin Kur’ân-ı...
12.01.2021
18
Fıkıh Deliller Kitap Kitap, yani Kur’an Hz. Peygamber’in sünnetiyle birlikte İslâm dininin ve onun dinî-hukukî (şer‘î) hükümlerinin aslî kaynağını teşkil...
12.01.2021
23
Fıkıh Deliller Fıkıh ve usûl-i fıkıh bilginleri sağlıklı bir zihinsel işlemde, araştırılan hususa dair hüküm vermeye ulaştıran veya bir hükmün...
10.01.2021
22
Fıkıh Kaynak ve Metot GENEL OLARAK Kur’ân-ı Kerîm ve Hz. Peygamber’in sünneti, İslâm’ın dünya ve âhireti, fert ve toplum hayatını,...
09.01.2021
16
Fıkıh Kavram İkinci bölümde de ifade edildiği gibi, fıkıh kelimesi sözlükte “bir şeyi bilmek, iyi ve tam anlamak, iç yüzünü...
09.01.2021
22
Ecel Sözlükte “önceden tespit edilmiş zaman ve süre” anlamına gelen ecel, terim olarak, insan hayatı ve diğer canlılar için belirlenmiş...
07.01.2021
38
Rızık Sözlükte “azık, yenilen, içilen ve faydalanılan şey” anlamına gelen rızk, terim olarak, “yüce Allah’ın, canlılara yiyip içmek ve yararlanmak...
06.01.2021
41
Hayır ve Şer Sözlükte “iyilik, iyi, faydalı iş ve fayda” anlamlarına gelen hayır, Allah’ın emrettiği, sevdiği ve hoşnut olduğu davranışlar...
04.01.2021
63
Tevekkül Sözlükte “güvenmek, dayanmak, işi başkasına havale etmek” anlamlarına gelen tevekkül terim olarak, hedefe ulaşmak için gerekli olan maddî ve...
04.01.2021
29
İnsanın İradeli Fiilleri ve Fiillerinin Yaratılması İnsanın İradeli Fiilleri ve Fiillerinin Yaratılması a) Allah’ın ve İnsanın İradesi Sözlükte “seçmek, istemek,...
02.01.2021
43
Kader ve Kazâ ile İlgili Âyet ve Hadisler Kader ve kazâya iman, her şeyin Allah’ın takdirine bağlı bulunduğuna işaret eden...
01.01.2021
62
Kazâ ve Kadere İman Kader ve kazâya iman yüce Allah’ın ilim, irade, kudret ve tekvîn sıfatlarına inanmak demektir. Bir başka...
31.12.2020
49
Kazâ ve Kaderin Anlamları Kader sözlükte “ölçü, miktar, bir şeyi belirli ölçüye göre yapmak ve belirlemek” anlamlarına gelir. Terim olarak...
29.12.2020
39
Cennet Sözlükte “bahçe, bitki ve sık ağaçlarla örtülü yer” anlamına gelen cennet, terim olarak “çeşitli nimetlerle bezenmiş olan ve müminlerin...
28.12.2020
42
Cehennem Kelime olarak “derin kuyu” anlamına gelen cehennem, âhirette kâfirlerin sürekli olarak, günahkâr müminlerin de günahları ölçüsünde cezalandırılmak üzere kalacakları...
26.12.2020
51
A‘râf “Dağ ve tepenin yüksek kısımları” anlamına gelen a‘râf, cennetle cehennemin arasında bulunan sûrun ve yüksek kısmın adıdır. Bilginler, a‘râf...
24.12.2020
30
Şefaat Âhirette bütün peygamberlerin Allah’ın izniyle şefaat etmeleri haktır ve gerçektir. Şefaat demek, günahı olan müminlerin günahlarının bağışlanması, olmayanların daha...
22.12.2020
27
Havuz Kıyamet gününde peygamberlere ihsan edilecek havuzlar bulunacaktır. Müminler bunların tatlı ve berrak suyundan içerek susuzluklarını gidereceklerdir. Kur’an’daki “Kuşkusuz biz...
22.12.2020
36
Sırat Sırat cehennemin üzerine uzatılmış bir yoldur. Herkes buradan geçecektir. Müminler yaptıkları amellerine göre kimi süratli, kimi daha yavaş olarak...
20.12.2020
50
Mîzan Sözlükte “terazi” anlamına gelen mîzan, âhirette hesaptan sonra herkesin amellerinin tartıldığı ilâhî adalet ölçüsüdür. İç yüzü bizce bilinemeyen mîzan,...
19.12.2020
24
Hesap ve Sual İnsanlar amel defterlerini ellerine aldıktan ve yaptıklarının en ince detayına kadar yazıldığını gördükten sonra Allah Teâlâ tarafından...
17.12.2020
38
Amel Defterlerinin Dağıtılması İnsanlar hesaplarının görülmesi için toplandıktan sonra, kendilerine dünyada iken yaptıkları işlerin yazılı bulunduğu amel defterleri dağıtılır. Bu...
15.12.2020
131
Haşir ve Mahşer Sözlükte “toplanmak, bir araya gelmek” demek olan haşir, terim olarak yüce Allah’ın insanları hesaba çekmek üzere tekrar...
14.12.2020
63
Ba‘s (Yeniden Dirilme) ve Âhiret Halleri Ba‘s “Öldükten sonra tekrar dirilmek” anlamına gelen ba‘s, âhiret hayatının en önemli devrelerinden biridir....
12.12.2020
61
Sûr ve Sûra Üfürüş Kelime olarak sûr, “seslenmek, boru, üflenince ses çıkaran boynuz” anlamlarına gelir. Terim olarak “kıyametin kopuşunu belirtmek...
09.12.2020
75
Kıyamet Alâmetleri (Eşrâtü’s-sâat) Kıyamet alâmetleri, insan iradesine bağlı olması veya olmaması, kıyametin kopuşuna çok yakın bulunup bulunmaması durumu göz önünde...
07.12.2020
60
Kıyametin Kopacağı Zaman Kıyametin ne zaman kopacağını ancak Allah bilir. Bu konuda ne Hz. Peygamber, ne ona vahiy getiren Cebrâil...
06.12.2020
85
Âhiret Hayatının Devreleri İnsanın ölümüyle âhiret hayatı başlar. Bu durumda âhiret, kabir (berzah) hayatı, kıyamet, ba‘s (yeniden dirilme), haşir ve...
29.07.2020
120
Âhiretin Varlığının İspatı Âhiret hayatının mahiyeti ve âhiretteki durumlar, duyular ötesi ve gayba ait konular olduğu için, gözlem ve deneye...
28.07.2020
71
Âhiret Günü ve Âhirete İman Âhiret, sözlükte “son, sonra olan ve son gün” anlamlarına gelir. Terim olarak âhiret, İsrâfil’in (a.s.)...
27.07.2020
111
Hz. Muhammed’in Peygamberliğinin İspatı (Mûcizeleri) Hz. Peygamber’in, peygamberliğini ispat eden mûcizeler genellikle üç başlık altında incelenir. Mânevî (aklî) Mûcize Olan...
27.07.2020
44
Peygamberliğin İspatı Bir peygamberin peygamberliğini ispat, ancak hiç şüphe taşımayan kesin bir delille mümkün olabilir. Bu kesin delil de, ya...
24.07.2020
48
Peygamberlik ve Vahiy Peygamberlik ve vahiy birbirinden ayrılmayan iki kavramdır. Allah’tan vahiy almayan peygamber düşünülemez. Yüce Allah, emir, yasak, hüküm...
23.07.2020
65
Peygamberlik Dereceleri İslâm inancına göre bütün peygamberler, peygamber olmak açısından eşittirler. Allah, her müslümana aralarında herhangi bir ayırım yapmadan bütün...
22.07.2020
36
Kur’an’da Adı Geçen Peygamberler İlk peygamber Hz. Âdem’den son peygamber Hz. Muhammed’e kadar pek çok peygamber gelip geçmiştir. Gönderilen peygamberlerin...
21.07.2020
125
Peygamberlerin Sıfatları Peygamberlerin sıfatları deyince onlarda bulunması câiz olan sıfatlarla gerekli (vâcip) ve zorunlu olan sıfatlar anlaşılır. Kur’ân-ı Kerîm’in pek...
20.07.2020
32
Peygambere Olan İhtiyaç ve Peygamber Gönderilmesindeki Hikmet İnsanların gerçek birer yol gösterici olan peygamberlere ihtiyacı vardır. Her ne kadar insan...
19.07.2020
193
Peygamber Kavramı ve Peygamberlere İman Peygamber, Farsça’da “haber taşıyan ve elçi” anlamlarına gelir. Dinî terim olarak, “Allah’ın kulları arasından seçtiği...
16.07.2020
139
Kur’an’ı Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Özellikler Hz. Peygamber’e Cebrâil aracılığıyla Arapça olarak indirilen ve bize kadar tevâtür yoluyla gelen Kur’an’ı diğer...
15.07.2020
185
Kur’an’ın Mucize Oluşu – Kitaplara İman Kur’an, üslûbu ve içeriği bakımından akıllara durgunluk veren, hayrette bırakan büyük ve ebedî bir mûcizedir....
13.07.2020
145
Kur’an’ın Muhtevası – Kitaplara İman İnsanları hem bu dünyada hem de âhirette mutluluğa kavuşturmak için gönderilmiş bulunan Kur’ân-ı Kerîm başlıca şu...
12.07.2020
117
Kur’an’ın Nüzulü – Kitaplara İman Kur’ân-ı Kerîm, Allah Teâlâ’dan Hz. Peygamber’e Cebrâil aracılığıyla ve vahiy yoluyla indirilmiştir. Kolayca ezberlenebilmesi, kısa...
11.07.2020
128
12